Güvenli Bağlanma


Bağlanma Nedir, Neden önemlidir?

Bağlanma kavramını mutlaka duymuşsunuzdur. Bugün bahsedeceğimiz anne ve bebek arasında kurulan bağ. Bağlanma kavramını ilk John Bowlby ortaya attı. Bowlby’nin söylediği şuydu, bakım veren anne veya baba ile bebek arasında bir bağ oluşur ve bu bağın oluşum şekli bebeğin bütün hayatını, ilişkilerini ve sosyal yaşamını etkiler. Anne karnından rengarenk ve sesli bir dünyaya gelen bebek burayı annesinin aracılığıyla iyi veya kötü bir yer olarak etiketler. Anne kucağı bebek için dünyanın bir minyatürüdür. Burada ne görürse dünyada da onu göreceğine endekslenir ve yaşama burada hazırlanır. Anne kucağı onun için güvensizse bebek dünyaya korkuyla ve özgüvensiz hazırlanır. Kucak bebeğe şefkat ve bakım vaadediyorsa, dünya onun için böyle bir yerdir ve özgüvenle atılır o karmaşık yaşama.


Bağlanma Türleri

Temelde güvenli ve güvensiz şeklinde iki bağlanma türünden bahsedilebilir. Kaçıngan ve düzensiz olarak da üçüncü ve dördüncü eklenmiş. Biz bugün güvenli bağlanmayı konuşacağız.


Güvenli Bağlanmak İçin Ne Yapmalı?

Bebek doğduğu andan itibaren sıcak ve yumuşak temas, bakımlarının yapılması ve ihtiyaçlarının karşılanması gibi temel ihtiyaçlar duyar. Bunlar bir bebeğin bedensel olarak sağlıkla büyümesi için gerekli olduğu kadar olumlanmış ve sağlıklı bir zihin sağlığı için de elzemdir. Uzmanlar bebek doğduğunda annenin çıplak göğsüne konulması ve orada ilk tensel, sıcak temasın yaşanması bağlanma için önemlidir diyor. Yine bebeğin emzirilirken gözlerinin içine bakılması, dokunurken yumuşak ve şefkatle temas edilmesi, bebek ağladığında hemen tepki verilmesi ve sakinleştirilmesi, acıktığında ve hijyen ihtiyacı olduğunda bunların bekletilmeden hızlıca karşılanması, bebeğin sevgi görmesi gibi bazı davranışlar, sağlıklı bağlanmanın temel sağlayıcılarıdır. Güvenli bağlanma için söylenebilecek şey esasen çocuğun hem bedensel hem de fizyolojik ihtiyaçlarının hızlı, şefkatli ve yeterli şekilde giderilmesidir. Burada önemli bir şeyin altını çizelim. Bu davranışların bebeğe karşı sürekli şekilde uygulanması gerekir. Ancak elbette bu sayılanlar bebeklik için geçerlidir ve yaş arttıkça entelektüel beceriler de beraberinde arttığı için ihtiyaçlar değişir ve gerekli olan davranışsal müdahaleler de değişmelidir.


Güvenli Bağlanan Çocuk İlerde Kime Dönüşür?

Güvenli bağlanmış olan çocuğun, okul sürecinde yüksek akademik başarı gösterdiği, iyi sosyal ilişkiler kurabilme becerisine sahip olduğu, problemlerle karşılaştığında çözüm arama davranışında bulunduğu, sorunlardan kaçmak yerine problem-çözüm odaklı olduğu, çare arama davranışlarının yüksek olduğu araştırmalar tarafından gösterilmektedir.

Tüm bunlar güvenli bağlanmanın ne kadar önemli olduğunu ve çocuğun ileriki ilişkilerinde sağlıklı davranışlar göstermesinde etkili olduğunu göstermektedir. Annesinin kucağında sıcaklık bulan çocuğun dünyayı güvenli algıladığı ve bu dünyada mücadele etmeyi bırakmadığı, dünyada başına gelenleri felaketleştirmeden onlarla baş etmeye çalıştığı söylenebilir. Önümüzdeki yazımızda güvensiz bağlanmayı anlatmaya çalışacağım.